Twój Dietetyk

Nietolerancje pokarmowe

 

Czym dokładnie jest nietolerancja pokarmowa?

 

Rozumienie złożonego sposobu, w jaki żywność wpływa na nasze życie codzienne, jest dopiero w fazie rozwoju. Diagnozowanie powodu występowania różnych symptomów, który wydaje się być „niewyjaśnialny”, jest zazwyczaj trudne. Ludziom, którzy zdradzają niektóre z objawów nietolerancji pokarmowej, pracownicy służby zdrowia i media często wmawiają, że ich stan jest wynikiem napięć związanych z niewłaściwym funkcjonowaniem umysłu i leczy się raczej psychologiczne konsekwencje ich choroby, niż właściwe przyczyny. Chcemy więc wspomóc szukanie odpowiedzi na pytania związane z nietolerancjami pokarmowymi i wyjaśnić korzyści związane z przeprowadzeniem testu Food Detective, jeśli twój organizm zdradza jakiekolwiek objawy, mogące mieć z nimi związek.

 

 

Nie powinno się lekceważyć niebezpieczeństwa, jakim jest taka nietolerancja; jeśli nawet nie stwarza ona bezpośredniego zagrożenia dla życia, może znacząco wpłynąć na zdolność do prowadzenia normalnego, zdrowego trybu życia. Przypadki występowania nietolerancji pokarmowej zdarzają się niezwykle często. Szacuje się, że może być nią dotkniętych ok. 45% populacji. Wiele osób często zdradza więcej niż jeden symptom chorobowy. Objawy bywają słabe, a ich powód, czyli żywność, nie zawsze jest właściwie rozpoznany. Chorzy często skarżą się na nieustanny „zamęt w głowie”, zmęczenie, niepewność i opuchnięcie.

 

Zasadniczo nietolerancja pokarmowa jest niewłaściwą reakcją twojego organizmu na pewne pokarmy, co samo w sobie może objawiać się na wiele sposobów. Niektórzy będą mieć tylko jeden objaw, jak np. ostre bóle głowy, podczas gdy u innych objawi się to zespołem nadwrażliwych jelit, migrenami, problemami skórnymi czy niedomaganiami układu oddechowego. Nie jest łatwo uświadomić sobie, że twoje pożywienie jest katalizatorem dla występowania pewnych objawów, skoro symptomy nietolerancji pokarmowej mogą wystąpić kilka godzin albo nawet kilka dni później. Zupełnie inaczej niż w przypadku alergii pokarmowej, kiedy objawy często są widoczne natychmiast. Z wypowiedzi wielu pacjentów, po postawieniu diagnozy i pozbyciu się wielu objawów związanych z problemami trawiennymi, wynika, że zdali sobie sprawę, że przez całe życie doświadczali drobnych symptomów, świadczących o nietolerancji pokarmowej.

 

Prostym językiem możemy powiedzieć, że nietolerancję pokarmową definiujemy jako nieprawidłową, nadmiernie nasiloną lub zaburzoną reakcję systemu odpornościowego na naturalne, same z siebie nieszkodliwe, składniki obecne w żywności. Po spożyciu produktu, na który organizm wykazuje reakcje alergiczne typu III, zostaje uruchomiona reakcja obronna. W rezultacie reakcja odpornościowa staje się dla organizmu czymś w rodzaju reguły i negatywnie wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie.

Charakterystyczną cechą alergii pokarmowej typu III są opóźnione reakcje obronne, które pojawiają się od 8 do 72 godzin po spożyciu pokarmu.

 

Oznacza to na przykład, że pierwsze objawy nietolerancji pokarmowej na pokarm spożyty w poniedziałek pojawią się dopiero we czwartek. Ta opóźniona reakcja często pozostaje nierozpoznana przez całe życie. Alergia pokarmowa typu III związana jest z przeciwciałami IgG (w przeciwieństwie znanej powszechnie alergii IgE-zależnej).

 

Alergie typu III charakteryzują się odkładaniem kompleksów immunologicznych w tkankach i wywoływaniem objawów chorobowych. Ze względu na opóźnienie reakcji organizmu, większość osób jest nieświadomych faktu, że przewlekłe problemy zdrowotne są ściśle powiązane z reakcjami alergicznymi na pokarm.

 

Alergia pokarmowa to nie to samo co nietolerancja pokarmowa

 

Obydwa terminy zazwyczaj są mylone.

Przy standardowej alergii pokarmowej (jak alergia na orzeszki ziemne albo na skorupiaki) po spożyciu określonego pokarmu występuje zazwyczaj ostra i natychmiastowa reakcja układu immunologicznego.

Objawy alergii pokarmowej to kichanie, wysypka, podrażnienie skóry, katar, opuchlizna, zmęczenie, biegunka, wymioty. Objawy występują zazwyczaj w przeciągu kilku minut od spożycia czy wejścia w kontakt z alergenem, choć mogą się pojawić do dwóch godzin.

Alergia pokarmowa występuje dość rzadko, bo zostaje stwierdzona tylko u ok. 2.5% populacji. Do najczęstszych alergenów należą orzeszki ziemne, orzechy brazylijskie, migdały, jajka, mleko, ryby i skorupiaki.

Organizm alergika, mający kontakt z substancją uczulającą, wytwarza określone przeciwciała (IgE), które mają zwalczyć alergeny zawarte w pokarmie. Jeśli dana osoba znów spożyje alergizujące pożywienie, wywoła to odpowiedź układu immunologicznego, której efektem jest wydzielanie histaminy i innych substancji. Alergiczne reakcje na pokarm, ze względu na dotkliwość, mogą być zróżnicowane, a niektóre mogą okazać się śmiertelne.

 

Różnice między nietolerancją pokarmową a alergią pokarmową:

 

Nietolerancja pokarmowa

 

  • Reakcje bywają oddalone w czasie – symptomy mogą pojawić się po kilku dniach
  • Możesz wykazywać nietolerancje kilku różnych grup pokarmów w tym samym czasie.
  • Objawy mogą być złożone, od migreny do wzdęć, biegunki, letargu i ogólnego złego samopoczucia.

Alergia pokarmowa

 

  • Reakcje zazwyczaj pojawiają się szybko, po kontakcie z alergenem mogą być oddalone najwyżej 2 godziny.
  • Alergia pokarmowa pociąga za sobą reakcję układu immunologicznego i jest odpowiedzią na konkretne pożywienie.
  • Jej objawami mogą być kłopoty z oddychaniem, wysypka, obrzęk, katar i wstrząs anafilaktyczny, który może okazać się śmiertelny.

 

 

 

Wybrane objawy nietolerancji pokarmowej

Jeśli występuje u Ciebie jakikolwiek z podanych niżej objawów, możesz cierpieć na nietolerancję pokarmową. U chorych może się, w tym samym czasie, pojawiać kilka symptomów.

  • Niepokój (ostry lub chroniczny)
  • Artretyzm
  • Astma
  • Zespół deficytu uwagi
  • Zespół hiperaktywności
  • Moczenie mimowolne nocne
  • Wzdęcia
  • Zapalenie oskrzeli
  • Celiakia
  • Zespół przewlekłego zmęczenia
  • Zatwardzenia
  • Mukowiscydoza
  • Depresja
  • Biegunki
  • Nieżyt żołądka
  • Fibromyalgia
  • Zapalenie jelit
  • Bezsenność
  • Zespół nadwrażliwości jelita grubego
  • Świąd skóry
  • Migrena
  • Zespół złego wchłaniania
  • Zaburzenia snu
  • Zatrzymywanie wody w organizmie
  • Nadwaga lub niedowaga

Utrzymywanie zrównoważonej diety, a eliminacja niektórych pokarmów

Jeśli wyniki testu Food Detective™ wykazały podwyższony poziom przeciwciał w związku z niektórymi pokarmami, powinieneś unikać tego pożywienia przez co najmniej trzy miesiące i oczekiwać na poprawę samopoczucia. Unikać należy również pożywienia zawierających niekorzystny pokarm w swoim składzie.

 

Usunięcie szkodliwych pokarmów pozwoli ci jeszcze raz przemyśleć Twój styl życia i wybór rodzaju pożywienia. Być może będziesz chciał z dietetykiem ustalić rodzaj diety lub dowiedzieć się, jakich grup pokarmów w Twojej diecie brakuje lub występują w zbyt ograniczonej ilości. Wskazane byłoby spożywać jak największą różnorodność pożywienia.

 

Pokarmy, na które najczęściej występują negatywne reakcje to:       

  • Białko mleka krowiego
  • Pszenica
  • Jajka
  • Drożdże
  • Soja
  • Gluten

                                                                 
Zanim zmienisz dietę

 

Pożywienie i zdrowie „idą ręka w rękę” i zanim zmienisz swój sposób żywienia, powinieneś zapoznać się z kilkoma standardowymi regułami.

 

  • Jeśli jesteś chory, jesteś w ciąży czy musisz brać lekarstwa, dobrze byłoby uzgodnić możliwe zmiany w diecie ze specjalistą – lekarzem czy dietetykiem.
  • Zaplanuj i zorganizuj posiłki z wyprzedzeniem na tyle, na ile to możliwe. Jeśli będziesz zbierać pomysły na przepisy z „bezpiecznym” pożywieniem i będziesz z wyprzedzeniem robić zakupy, nie będziesz szamotał się w rozterce, co jeść.
  • Zapoznaj się z szerokim zakresem pożywienia, które możesz jeść. Nawet jeśli nie tolerujesz kilku rodzajów żywności, istnieje wiele pokarmów, które możesz spożywać swobodnie. Zamiast koncentrować się na tym, czego nie możesz jeść, lepiej skupić się na tych wszystkich smacznych rzeczach, które możesz jeść bez przeszkód.
  • Kiedy eliminujesz ze swojej diety jakiś rodzaj pokarmu, spróbuj go zastąpić jakimś innym pokarmem z grupy, która jest dla ciebie korzystna.
  • Jeśli zmiana diety dowiodła, że jakiś pokarm ma na ciebie niekorzystny wpływ, postaraj się go odtąd unikać, nawet jeśli test Food Detective nie wykazał szkodliwej reakcji.
  • Dowiedz się, jakie pokarmy zawierają produkty, na które niekorzystnie reagujesz. Wiele gotowych dań zawiera różne składniki, których możesz nie skojarzyć z tym, co jest dla ciebie niewskazane. Koniecznie więc czytaj informacje na etykietkach.
  • Utrzymywanie zdrowej, pożywnej diety to niezwykle istotna sprawa. Jeśli będziesz spożywał różnorodne produkty, dostarczysz sobie odpowiedniej ilości składników odżywczych i zmniejszysz ryzyko ewentualnej przyszłej nietolerancji.